10630 HistorischStadskanaal.nl

/ 10630 Collectie: OudStadskanaal.nl

Soort

Jaar/Poststempel/Nrs

Serie

Land/Provincie/Plaats/Straat/Huisnummer

plaats_id:

Opschrift

Uitgever/Drukker/Fotograaf (Auteur/Copyrighthouder)

Opmerkingen

Brief van de Plaatselijke Schoolmelkcomit? van de gemeente Onstwedde aan de Hoofden der scholen die meedoen a/d melkvoorziening over de Inzending van formulieren Schoolmelkvoorziening.
De brief is verzonden door v/h Schoolmelkcomit?, De secretaris-penningmeester J. Kuiper.
Niet duidelijk is  of J. Kuiper gemeenteambtenaar was, of (hoof)onderwijzer met een nevenfunctie.

Op de foto (uit de collectie van het Museum van de Streek):
Kleuters krijgen een flesje schoolmelk.

Een beetje geschiedenis:
De lokale en landelijke schoolmelkcomit?s hebben tot de jaren '70 en '80 als actieve en zelfbesturende organisaties bestaan, waarna hun rol definitief werd overgenomen door gecentraliseerde Europese subsidieregelingen en grotere zuivelco?peraties. Hoewel het systeem van schoolmelk bleef bestaan, verdween de noodzaak voor zo'n specifiek lokaal burger- of gemeentecomit?.

De Historische Opkomst en Ondergang van het Comit?
1. Het ontstaan (1934 ? 1937)
In de jaren '30 leed de Nederlandse landbouw onder de economische wereldcrisis. Er ontstond een gigantisch melkoverschot omdat de export naar het buitenland stilviel. Tegelijkertijd heerste er in arme gezinnen grote armoede en leed de gezondheid van kinderen daaronder.
Om beide problemen in ??n klap op te lossen, richtte het toenmalige Crisis-Zuivelbureau in 1934 het Centraal Schoolmelkcomit? op. In 1937 besloot de Tweede Kamer officieel om op grote schaal schoolmelk te gaan verstrekken. In navolging van het landelijke comit? werden overal in het land ? zoals ook in de gemeente Onstwedde ? plaatselijke schoolmelkcomit?s opgericht. Deze bestonden vaak uit de lokale schoolarts, schoolhoofden, raadsleden en vertegenwoordigers van plaatselijke melkfabrieken.

2. De hoogtijdagen en de "Zilveren Weken" (Jaren '50 en '60)
Na de Tweede Wereldoorlog beleefde het schoolmelkcomit? zijn absolute bloeiperiode. Melk stond symbool voor de wederopbouw, kracht en gezondheid. De lokale comit?s hielden zich destijds intensief bezig met:
De administratie: Kinderen moesten wekelijks "melkgeld" meenemen (vaak rond de 11 tot 15 cent). Het comit? hield toezicht op de schoolkaarten.
Armoedebeleid: Voor gezinnen die het niet konden betalen, regelde het lokale comit? via gemeentelijke subsidies dat de melk gratis werd verstrekt.
Logistiek: Zij controleerden of de melkfabriek de kratten met flesjes (en later de iconische kartonnen piramide-pakjes) wel op tijd leverde.

3. De omslag en het einde van het comit? (1977)
In de loop van de jaren '70 veranderde de financiering en de organisatie ingrijpend:
Europese bemoeienis: In 1977 nam de Europese Economische Gemeenschap (EEG, nu de EU) de financiering van de melksubsidies over om de Europese "melkplas" weg te werken.
Schaalvergroting: Kleine lokale zuivelfabrieken fuseerden tot reusachtige co?peraties (zoals ijs- en zuivelreuzen). De distributie werd geprofessionaliseerd en geautomatiseerd.
Overbodig: Door deze centralisering en de toenemende welstand van gezinnen (waardoor de sociale controle op gratis melk voor de armsten wegviel) verloren de lokale schoolmelkcomit?s hun functie. Eind jaren '70, begin jaren '80 werden de meeste comit?s officieel ontbonden. De scholen regelden de bestellingen vanaf dat moment rechtstreeks met de fabriek.

Het "Schoolmelktrauma"
Hoewel de comit?s met de beste bedoelingen de volksgezondheid probeerden te stimuleren, herinneren veel oud-leerlingen uit de tijd van de comit?s zich ook de schaduwzijde: de kratten met melk stonden vaak urenlang warm te worden in de gang of naast de kachel. Dit resulteerde in lauwe melk met een dikke, ranzige vetlaag (room) erop, wat voor menig kind een dagelijkse strijd tegen de kokhalsreflex betekende.

(Diverse bronnen)

Omschrijving

Trefwoorden